Eksperci przygotowują nową koncepcję zagospodarowania Parku Chrobrego

Park Chrobrego, przez lata będący zielonym sercem miasta i przestrzenią codziennych spacerów mieszkańców, stoi u progu dużych zmian. W poniedziałek 27 kwietnia 2026 r. na jego terenie i w Wieży Ciśnień odbyło się pierwsze spotkanie dotyczące nowego zagospodarowania parku, połączone z zaprezentowaniem wstępnych wyników prac. Zuzanna Chudzińska – Kondratowicz i Adrian Kondratowicz z firmy ZA Studio Gdańsk, w ramach umowy zawartej z Miastem Lębork, wykonują analizę historyczną i analizę stanu obecnego, a także opracowują wytyczne do przygotowania koncepcji zagospodarowania parku. W spotkaniu uczestniczyli burmistrz Miasta Lęborka Jarosław Litwin, zastępca burmistrza Krzysztof Król, przewodniczący i radni Rady Miejskiej Lęborka, architekci i urbaniści oraz pracownicy Urzędu Miejskiego i Muzeum.

Eksperci analizują historię, przyrodę i układ przestrzenny parku, by odpowiedzieć na kluczowe pytanie - jak przywrócić mu dawny charakter, a jednocześnie dostosować do współczesnych potrzeb.

- Park Chrobrego to jedno z najważniejszych miejsc dla mieszkańców Lęborka - o ogromnych walorach historycznych, estetycznych i rekreacyjnych, do którego wielu z nas ma osobisty sentyment. Wspólnie z ekspertami i radnymi rozmawiamy o tym, jak ten park powinien wyglądać w przyszłości - co warto zachować, co odtworzyć, a co uporządkować – mówi Jarosław Litwin, burmistrz Lęborka.

Park Chrobrego, ważne i cenione przez mieszkańców miejsce spacerów i rekreacji, ma duży, jeszcze nie w pełni wykorzystany potencjał. Kompleksowa analiza historyczna i przyrodnicza stanie się podstawą do opracowania nowej koncepcji zagospodarowania tego 22,5-hektarowego terenu. Eksperci z Gdańska zbierają i porównują materiały archiwalne z aktualnym stanem terenu, by opracować wytyczne dotyczące dalszych działań, w tym ochrony i ewentualnych zmian w zieleni parkowej.

- Jesteśmy w trakcie opracowywania wstępnej analizy stanu zachowania Parku Chrobrego w Lęborku. Udało się nam zebrać bardzo wiele historycznych materiałów, więc mamy pokaźny materiał do dalszych prac projektowych. Już po kilku wizjach w terenie widzimy, że park ma olbrzymie zasoby przyrodnicze i trzeba bardzo rozważnie planować przyszłe prace tak, aby pokazać ducha historii tego miejsca, ale jednocześnie wesprzeć walory przyrodnicze i ekosystemy, które mogą być największą atrakcją tego miejsca – mówi Zuzanna Chudzińska – Kondratowicz, architekt krajobrazu.

Zakres umowy obejmuje zebranie i opracowanie wszystkich dostępnych materiałów historycznych dotyczących parku. W tym celu prowadzone są kwerendy w archiwach, bibliotekach, muzeach oraz zasobach cyfrowych. Gromadzone są m.in. dawne mapy, plany, ryciny, fotografie, relacje ustne oraz opracowania naukowe i konserwatorskie.

W ramach prac odbyły się wizyty terenowe, aby ocenić zachowanie historycznego układu kompozycyjnego i zieleni w parku a także wykonano dokumentację fotograficzną i zidentyfikowane zostały pozostałości dawnych ścieżek, polan i nasadzeń.

Zebrane materiały archiwalne są następnie porównywane z aktualnym stanem parku, aby opracować szczegółowe wytyczne. Na cyfrowym podkładzie mapowym w skali 1:500 oceniany jest obecny stan terenu. Kolejnym etapem prac będzie powstanie mapy geodezyjnej z naniesioną inwentaryzacją drzew.

Teren parku zostanie podzielony na sektory, a dla każdego z nich określony będzie stopień szczegółowości inwentaryzacji dendrologicznej, wraz z analizą gatunków i wieku drzew. Opracowane zostaną również wstępne wytyczne dotyczące usuwania samosiewów.

Prace prowadzone są w uzgodnieniu z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków – Delegatura w Słupsku, zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi z 9 czerwca 2022 r. Końcowe opracowanie musi zawierać także pisemną, pozytywną opinię konserwatora zabytków.

- To bardzo ważne, bo park jest wpisany do rejestru zabytków i każda zmiana musi być uzgodniona z konserwatorem. Chcemy przygotować przemyślaną koncepcję, która połączy historię tego miejsca z potrzebami mieszkańców i turystów – mówi Radosław Zimnowoda, przewodniczący Rady Miejskiej Lęborka.

Analiza ma odpowiedzieć na pytanie, co w parku warto zachować, co odtworzyć, a co uporządkować lub zmienić - i na jakich zasadach. Park ma być zaplanowany na nowo (lub uporządkowany) w oparciu o historię miejsca - czyli jak park wyglądał wcześniej i jakie miał założenia kompozycyjne, obecny stan zieleni i układ przestrzenny – co się zachowało, co uległo zniszczeniu, gdzie są relikty dawnych ścieżek, nasadzeń oraz analizę przyrodniczą i dendrologiczną – jakie drzewa rosną, w jakim są wieku i stanie oraz jak można nimi zarządzać.

- W 1862 roku władze miasta postanowiły założyć Stowarzyszenie Upiększania Miasta, które miało zająć się zagospodarowaniem parku. Pieniądze na ten cel pochodziły z podatku od psów. Wyznaczono nowe ścieżki, zrobiono nasadzenia i do 1945 roku park cieszył się dużym powodzeniem. Istotnym wydarzeniem była budowa Wieży Ciśnień, w której znajdowała się kawiarnia, która sprawiała, że nie tylko w parku, ale i w jego okolicy działo się wiele bardzo ciekawych rzeczy. W 1921 roku utworzony został staw łabędzi, potem postawiono pomnik. Po 1945 roku park już ma swoją historię jako Park Chrobrego – mówi Jerzy Markowski, miłośnik lokalnej historii.

Dla przyszłego kształtu parku może to oznaczać odtworzenie fragmentów historycznego układu alejek i polan, uporządkowanie zieleni, np. selekcja samosiewów, pielęgnacja starodrzewu, wyznaczenie stref w parku o różnym charakterze np. bardziej reprezentacyjne, rekreacyjne, lepsze zaplanowanie przestrzeni na podstawie map i GIS, ochrona elementów uznanych za wartościowe historycznie lub przyrodniczo.